Chợ phiên Xà Phìn

0
16889

Chợ Xà Phìn là chợ lùi, nghĩa là chợ họp sáu ngày một phiên. Ví dụ tuần này chợ họp vào chủ nhật, thì tuần sau sẽ họp vào thứ bảy, tuần tiếp theo sẽ họp vào thứ sáu, tuần sau nữa sẽ họp vào thứ năm…

 

Đường xuống thung lũng Xà Phìn, nơi Vua Mèo Vương Chính Đức, chọn xây dinh thự bằng đá hoành tráng nhất vùng núi phía Bắc. Theo các chuyên gia phong thủy, thì đây là khu vực hội tụ đầy đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hoà”…

 

Xung quanh nhà họ Vương, bốn bề là núi đá, đá tai mèo nhấp nhổm chồng lên nhau hoang sơ và hùng vĩ. Cả thung lũng chỉ có vài chục nóc nhà của người Mông, nằm khiêm nhường bên những gốc cây Sa Mộc cổ thụ. Dường như ở miền cao nguyên đá khát cháy này, chỉ có loài Sa Mộc mới có thể trường tồn.

 

 

Toàn cảnh thung lũng Xà Phìn được chụp vào một ngày không có nắng, những đám mây u ám buồn. Tôi đứng trên lưng núi, trông thấy chợ ngay dưới chân mình, nhưng cũng phải chạy bằng xe máy mất 20 phút mới tới nơi.

 

 

Về chợ sớm…

 

Trên đường xuống chợ Xà Phìn, tôi gặp những người phụ nữ Mông, trên lưng ai cũng mang chiếc quẩy tấu nặng trĩu. Đó là toàn bộ số lương thực, thực phẩm mà họ mua về để dùng cả tuần. Nhà ở lưng chừng núi, có khi họ đi mất cả ngày đường.

 

Phía sau tôi, những người con gái Mông, diện trên mình váy áo sặc sỡ đủ các màu, óng ánh kim tuyến, cũng đang rảo bước thật nhanh xuống chợ. Họ không đi mua hay bán… mà đi tìm những chàng trai đương tuổi “cặp kè” để kết bạn.

 

 

Tôi bị cuốn hút bởi hình ảnh cậu bé này, cứ cầm lấy bàn tay của cô bé, đưa vào miệng cắn nhè nhẹ, thể hiện một tình cảm nồng nàn, gần gũi đến lạ lùng. Tôi quan sát thật lâu, rõ ràng đó là chị em, bởi cô bé cao lớn hơn hẳn. Tôi chụp ảnh, cậu bé vẫn cầm chặt lấy bàn tay ấy không chịu rời… nhưng cậu không cắn nữa. Hỏi ra mới biết, ở đây, trẻ con mỗi khi ngượng ngùng, thường cắn tay những người thân, đứng gần chúng nhất…

 

Đối với người vùng cao, đi chợ phiên là hoạt động không thể thiếu, trong sinh hoạt của gia đình họ. Ngày chợ, bà con thường kiếm nhiều cớ, để có mặt ở chợ, trẻ con thì ngoan ngoãn ngồi một chỗ, đợi cha mẹ mua sắm hàng hoá, những đồ dùng thiết yếu trong gia đình mình đủ dùng trong vòng một tuần.

 

 

Thuốc lá cây và bùa chú dân tộc…

 

Chợ Xà Phìn, cũng như nhiều phiên chợ khác như chợ Phố Cáo, Phố Bảng, Phố Là… đều không thể thiếu những người phụ nữ Mông bán dược liệu chữa “bách bệnh” như thế này. Ngày xưa, người dân vùng cao quan niệm về bệnh tật rất đơn giản. Nếu đau bụng, họ chỉ tin vào thầy cúng, lá thuốc và bùa chú… Nhưng bây giờ, hiện tượng đó đã giảm đi nhiều nhờ làm tốt công tác tuyên truyền… Song tại những chợ phiên, những sạp hàng thơm nức mùi thuốc này vẫn thu hút được nhiều sự chú ý của bà con…

 

cho phien xa phin_1

 

Khu bán đồ thờ cúng tổ tiên

 

Ở thung lũng Xà Phìn nói riêng và Hà Giang nói chung, bây giờ đang đón mùa xuân. Sau trận rét lịch sử vừa rồi, thì những cơn mưa xuân rắc rắc và ánh nắng yếu ớt của tháng hai đang là điều kiện lí tưởng cho muôn hoa khoe sắc. Quanh  dinh  thự  nhà Vương mùa này hoa đào, hoa lê, hoa mận nở ngợp trời.