Tương Đậu Xị

0
3716

Tương Đậu Xị có nguồn gốc là một món ăn truyền thống của người Hoa, khi du nhập vào  Đồng Văn thì tương đậu xị đã nhanh chóng được tiếp nhận và trở thành món ăn ưa chuộng đối với người dân nơi đây.

 

tuong dau xi 1

 

Thu hoạch cây đậu tương

 

Tương Đậu Xị còn có tên khác là “Tẩu xí” bắt nguồn từ tiếng Hán hay tên khác là đậu tương ninh, Thổ nâu… Là thức ăn chủ yếu của đồng bào người dân tộc Tày, Mông trên Cao nguyên đá bởi cách chế biến đơn giản và điều kiện thuận lợi khi lưu trữ.

 

tuong dau xi 2

 

Chuẩn bị làm Tương Đậu Xị của người dân ở Thị trấn Phố Bảng huyện Đồng Văn

 

Để có được bát Tương Đậu Xị ngon thì nguyên liệu nhất thiết phải là đậu tương, đậu tương được lựa chọn phải có hạt to đều, khô, màu vàng. Các nguyên liệu để nêm nếm hay ăn kèm gồm có gừng củ, ớt chỉ thiên khô, hạt tiêu rừng, lá Hức (loại lá chỉ có trong rừng to bằng bàn tay mặt có lông trắng mịn mặt còn lại không lông màu xanh mượt), vỏ cam khô, muối, rượu… thông thường để hợp với khẩu vị tùy từng nhà mà người ta nêm gia vị cho vừa miệng.

 

tuong dau xi 3

 

Một bát Tương Đậu Xị

 

Đậu tương đem rang qua rồi đem xay cho hạt vỡ đôi, sang vỏ, đem đậu ninh đến khi nhừ thì vớt ra và để ráo nước,… Nước tương ninh để nguội hòa thêm chút muối rồi chắt vào trong chum đậy kín lại, các loại gừng, vỏ cam khô thái lát, băm nhỏ, ớt với tiêu xay nhỏ, lá Hức rửa sạch, sau đó đổ hạt đậu lên lá Hức và lại tiếp tục đặt lá Hức lên trên đậy lại trong 3-4 ngày thì đậu sẽ lên men, khi đậu lên một lớp men mốc thì nhặt bỏ lá cho sạch, tãi ra cho nguội. Gừng, vỏ cam, muối, ớt, rượu đem lại hòa trộn tất cả rồi đổ vào nước ninh, sau lại đổ thêm lớp đậu đã lên men rồi buộc thật kín chum lại để trong hai tuần là có thể đem ra thưởng thức, còn nếu muốn ngon hơn nữa thì người ta thường để một tháng.

 

Tương Đậu Xị là thức ăn dành cho những mùa đông lạnh khi trong nhà thiếu thức ăn thì người dân vùng Cao nguyên đá đã chuẩn bị tương từ vài tháng trước, tương để càng lâu trong chum thì vị càng ngon, vị vừa đủ độ ngấu, nhuyễn thơm và phải đúng là cái vị cay cay, nồng nồng, ngầy ngậy mới đúng kiểu. Tương Đậu Xị có thể lấy ra làm nước chấm hoặc xào chung với các loại thịt đều rất ngon.

 

Vào mùa lạnh mà được ăn Tương Đậu Xị với thịt treo luộc, nhấp nháp vài ngụm rượu bên bếp lửa thì không gì ngon bằng.