Vang xa tiếng khèn Cao nguyên

0
950

Lễ hội Khèn Mông huyện Đồng Văn lần thứ nhất được tổ chức từ ngày 31.8-2.9 nhằm khuyến khích, sưu tầm, khai thác, bảo tồn và phát huy thể loại nghệ thuật nhạc cụ khèn Mông như: múa khèn, thổi khèn và… Qua đó nhằm gìn giữ, bảo tồn nét đẹp nhân văn của cây khèn, phát huy tính năng riêng có trong cộng đồng dân tộc Mông, góp phần thiết thực vào việc xây dựng nền văn hoá các dân tộc.

 

 

Múa khèn trong ngày hội (ảnh: Nguyên Bình)

 

Đây còn là dịp để các nghệ nhân trong huyện giao lưu, học hỏi nhau; khơi dậy các giá trị của loại hình nghệ thuật khèn Mông trong dịp tổ chức nghi lễ tín ngưỡng văn hoá truyền thống, phục vụ khách tham quan, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch của huyện.

 

Khèn là nhạc cụ lâu đời của dân tộc Mông và giữ một vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống văn hoá cũng như đời sống tâm linh của họ. Tiếng khèn không chỉ là sợi dây nối giữa thế giới thần linh với con người, người đang sống với tổ tiên dòng họ, chỉ đường cho người chết tìm về với tổ tiên, mà còn là tiếng lòng của người sống với người chết, là khúc tâm tình của các chàng trai, cô gái gửi tới người thương; tiếng khèn giúp họ kết đôi, xây dựng nên một gia đình hạnh phúc. Cây khèn cũng luôn là người bạn đường chung thuỷ của các chàng trai Mông trên đường xuống chợ hay đi rừng, đi nương. Trong các nghi lễ, tín ngưỡng hay trong các lễ hội của dân tộc, khèn là vật dụng linh thiêng không thể thiếu của đồng bào dân tộc Mông. Vì vậy tiếng khèn đã được lưu truyền qua bao đời và đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Cây khèn được ví như linh hồn của người Mông, là báu vật truyền lại cho các thế hệ và trở thành một phần văn hóa không thể thiếu và tiếng khèn đã ngấm sâu vào từng thớ thịt của người Mông, thân quen như mèn mén và nồng đượm như bát rượu ngô. Con trai người Mông, ai cũng đều có chiếc khèn trên vai mỗi khi lên nương hay xuống chợ; mỗi âm thanh khi vút lên như đỉnh núi cao, lúc lại trầm thấp êm ả như dòng sông Nho Quế, vừa như hờn trách, vừa như mời gọi và cũng mạnh mẽ như chính hơi thở cuộc sống của họ vậy. Tiếng khèn như mang trong mình một ma lực quyến rũ, vang vọng và nồng nàn giữa núi rừng đầy huyền bí nhưng cũng rất gần gũi với con người.

 

vang xa tieng khen cao nguyen 1

 

Tái hiện lịch sử cây khèn Mông

 

Lễ hội Khèn Mông thường niên vào ngày Tết Độc lập có thể được coi là điểm nhấn, là nút cởi cho du lịch Đồng Văn nói riêng và của 4 huyện vùng Công viên địa chất toàn cầu nói chung. Cũng như Chợ tình Khâu Vai ở Mèo Vạc, du khách đến với Cao nguyên đá không chỉ thưởng ngoạn sự hùng vĩ của miền đá bạt ngàn; tham quan danh lam thắng cảnh như Cột cờ Lũng Cú, Dinh thự Nhà Vương, Phố Cổ Đồng Văn, Núi đôi Quản Bạ… thì Lễ hội Khèn Mông cũng như Chợ tình Khau Vai là điểm đến để du khách khám phá, tìm hiểu những giá trị văn hóa phi vật thể độc đáo của đồng bào dân tộc trên miền đất này. Lễ hội Khèn Mông hàng năm được coi là một sản phẩm du lịch mới, độc đáo của Đồng Văn, bởi ngoài những ngày nghỉ, ngày lễ, tết thì cứ đến Ngày Quốc khánh 2.9, du khách mọi miền lại tìm về để tham dự lễ hội và trải nghiệm cuộc sống nơi vùng cực Bắc của Tổ quốc.

 

Để có một Lễ hội thành công, hoành tráng, ấn tượng, mang lại dấu ấn đậm nét thì công các chuẩn bị cho lễ hội đã khẳng định sự quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Đồng Văn, sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng từ huyện đến cơ sở và một trong những nỗ lực dễ thấy nhất là công tác chỉnh trang đô thị. Đến thị trấn Đồng Văn vào những ngày này, tại khu vực trung tâm, trên 3 cổng chào mới được lắp đặt cố định rực rỡ sắc màu bởi hệ thống chiếu sáng được đầu tưvới nguồn kinh phí hàng trăm triệu đồng; khu vực chợ Phố cổ được chỉnh trang, cải tạo, vỉa hè được lát đá phiến, lắp đặt hệ thống đèn đường, đèn trang trí; khu vực thương mại, quầy giới thiệu sản phẩm địa phương được sửa chữa, nâng cấp; khu vực sân khấu được mở rộng, phần sân khấu chính được làm mới kỳ công, ấn tượng mô phỏng lại những ngọn núi đá điệp trùng của Cao nguyên Đồng Văn… tạo nên dự cuốn hút bởi không gian trong lành và rực rỡ. Bên cạnh đó, hệ thống khách sạn, nhà nghỉ được tăng cường, các nhà nghỉ bình dân cũng được bà con sửa chữa, cải tạo, nâng số lượng phòng, giường nghỉ phần nào đáp ứng được nhu cầu của khách đến tham dự lễ hội. Hệ thống nhà hàng ăn uống cũng được nâng lên về số lượng và chất lượng, giá cả được niên yết công khai;vệ sinh an toàn thực phẩm được kiểm tra chặt chẽ đảm bảo nhu cầu ăn uống, ẩm thực an toàn cho du khách. Ngoài phần lễ chính là thi thổi, múa khèn, các hoạt động khác như: Trưng bày và bán sản phẩm địa phương; ẩm thực chợ Phố cổ; chế tác khèn; chọi chim họa mi; các môn thể thao dân gian… được Ban tổ chức, các đơn vị tham gia lễ hội chuẩn bị một cách chu đáo, góp phần vào thành công chung của hoạt động lễ hội.

 

vang xa tieng khen cao nguyen 2

 

Tiết mục biểu diễn của Ly Mí Xá đạt giải A tại lễ hội

 

Thông qua lễ hội, có thể khẳng định vị trí, giá trị truyền thống của cây khèn trong mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi của người Mông đang được thể hiện rất rõ nét. Trong dịp lễ hội này, những người thổi khèn hay múa khèn đẹp được được nhân dân các xã, thị trấn trong huyện tin tưởng cử tham gia lễ hội; hầu hết đều có độ tuổi thanh niên và trung niên, đặc biệt người vinh dự nhận giải A là cậu bé Ly Mí Xá, mới chỉ có 10 tuổi nhưng đã thể hiện sự điêu luyện trong hơi thổi, sự truyền cảm trong tiếng khèn, uyển chuyển trong điệu múa và hoàn toàn thuyết phục Ban giám khảo lẫn người xem. Ly Mí Xá được coi là hậu duệ nhỏ tuổi nhất, tài giỏi nhất của 6 anh em người Mông trong truyền thuyết đã chế tạo ra chiếc khèn. Điều đó chứng tỏ rằng cây khèn với người Mông là máu thịt gắn bó với nhau từ khi sinh ra đến khi về với tổ tiên.

 

Ngày 2.9 sang năm và những năm sau nữa, Lễ hội Khèn Mông của Đồng Văn sẽ là điểm hẹn không chỉ của riêng đồng bào dân tộc Mông trong huyện mà sẽ là lễ hội chung của đồng bào các dân tộc, của du khách thập phương đến với Đồng Văn. Với những cơ sở hạ tầng được xây dựng bằng sự nỗ lực chung của toàn huyện trong lễ hội này sẽ là tiền đề mang lại thành công cho những kỳ cuộc, lễ hội khác được tổ chức tại huyện.

LEAVE A REPLY